Saturday, 27 February 2016

Τι ισχύει για τους αιτούντες ασύλου στην ΕΕ

Το άρθρο 14-1 της Οικουμενικής Διακήρυξης των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων είναι σαφές "Κάθε άτομο που καταδιώκεται έχει το δικαίωμα να ζητά άσυλο και του παρέχεται άσυ­λο σε άλλες χώρες."

Προφανώς όταν συντάχθηκε το κείμενο δέν αναμένονταν προσφυγικές ροές τέτοιας κλίμακας, κι αυτό βεβαίως αποτελεί ένα μεγάλο θέμα. Προφανώς, επίσης, πρέπει να γίνονται έλεγχοι ώστε να διαπίστωθεί η ταυτότητα του αιτούντος και άν πράγματι ικανοποιεί τα κριτήρια ώστε να προσδιοριστεί ώς πρόσφυγας.

Σημειωτέον ότι "η ΕΕ υιοθέτησε τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων το 2000 αλλά αποτελούσε απλή «διακήρυξη», υπό την έννοια ότι δεν ήταν δεσμευτικός. Όταν τέθηκε σε ισχύ η συνθήκη της Λισαβόνας, την 1η Δεκεμβρίου 2009, άλλαξε και το καθεστώς του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, ο οποίος κατέστη πλέον νομικά δεσμευτικός. Συνεπώς, τα όργανα της ΕΕ (όπως και τα κράτη μέλη) δεσμεύονται να συμμορφώνονται προς τον Χάρτη «όταν εφαρμόζουν το δίκαιο της Ένωσης» (Άρθρο 51 του Χάρτη).

Παρότι το Άρθρο 18 του Χάρτη εγγυάται το δικαίωμα του ασύλου, η νομοθεσία της ΕΕ δεν προβλέπει τρόπους για τη διευκόλυνση της άφιξης των αιτούντων άσυλο.

Το Άρθρο 3 παράγραφος 1 του Κανονισμού του Δουβλίνου (Κανονισμός (ΕΕ) Αριθ. 604/2013) ορίζει ότι τα κράτη μέλη της ΕΕ οφείλουν να εξετάζουν κάθε αίτημα για παροχή διεθνούς προστασίας που κατατίθεται από υπήκοο τρίτης χώρας ή από ανιθαγενή και ότι ένα τέτοιο αίτημα θα πρέπει να εξετάζεται από ένα και μόνο κράτος μέλος. Το κεκτημένο της ΕΕ όσον αφορά το άσυλο ισχύει από τη στιγμή κατά την οποία κάποιος έχει φτάσει στα σύνορα συμπεριλαμβανομένων των χωρικών υδάτων και των ζωνών διέλευσης (Άρθρο 3 παράγραφος 1 της Οδηγίας για τις Διαδικασίες Ασύλου (2013/32/ΕΕ).

Οι λεπτομέρειες που αφορούν την πρόσβαση στη διαδικασία ασύλου καθορίζονται στο Άρθρο 6. Ειδικότερα, το Άρθρο 6 παράγραφος 1 προβλέπει ότι τα κράτη οφείλουν να καταχωρίζουν μια αίτηση το αργότερο εντός τριών εργάσιμων ημερών, ή εντός έξι εργάσιμων ημερών όταν η αίτηση υποβάλλεται σε αρχές άλλες από τις αρμόδιες για την καταχώρισή της.

Το Άρθρο 6 παράγραφος 2 υποχρεώνει τα κράτη να διασφαλίζουν την ουσιαστική δυνατότητα των ενδιαφερομένων για κατάθεση αιτήσεως το ταχύτερο δυνατό. Οι εγγυήσεις που προβλέπονται από την οδηγία ενεργοποιούνται μέσω της πρόσβασης στις διαδικασίες και δεν ισχύουν για όσους δεν μπορούν να φτάσουν στο έδαφος, στα σύνορα ή σε ζώνη διέλευσης. "

Όμως αναφέρεται επίσης το εξής-
"Δυνάμει της ΕΣΔΑ, δεν προβλέπεται καθεαυτού δικαίωμα ασύλου. Ωστόσο, η απομάκρυνση ενός προσώπου, είτε στα σύνορα είτε αλλού εντός της επικράτειας ενός κράτους, η οποία μπορεί να συνεπάγεται κίνδυνο να υποβληθεί το πρόσωπο αυτό σε βασανιστήρια ή άλλη απάνθρωπη ή εξευτελιστική ποινή ή μεταχείριση, απαγορεύεται δυνάμει του Άρθρου 3 της ΕΣΔΑ. Σε ακραίες περιπτώσεις, η απομάκρυνση, η έκδοση ή η απέλαση ενδέχεται επίσης να εγείρει ζητήματα δυνάμει του Άρθρου 2 της ΕΣΔΑ, το οποίο διασφαλίζει το δικαίωμα στη ζωή."

Tο δικαίωμα (αίτησης και παροχής) ασύλου αναφέρεται όπως είδαμε σε συνθήκες της ΕΕ ενώ το ζήτημά μας είναι η νομική του ερμηνεία.

Βρίσκω ότι η σύγκριση με το δικαίωμα στη εργασία είναι μάλλον ατυχής καθὠς αυτό προσδιορίζεται διαφορετικά τόσο στην οικουμενική διακήρυξη δικαιωμάτων (Άρθρο 23) όσο και στο χάρτη θεμελιωδών δικαιωμάτων της ΕΕ (Άρθρο 15). Η διαφορά έγκειται στο ότι δέν αναφέρεται ότι το κράτος υποχρετούται (is not obliged) να παρέχει εργασία, σε αντίθεση με το άρθρο περί δικαίωμα ασύλου το οποίο αναφέρει συγκεκριμένα το δικαίωμα να παρέχεται άσυλο (νομικά δεσμευτικό στην ΕΕ απο τη συνθήκη της Λισαβόνας, την 1η Δεκεμβρίου 2009) σε πρόσωπο που του έχει χορηγηθεί καθεστώς πρόσφυγα ή καθεστώς επικουρικής προστασίας.

Το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη όπως είδαμε επισημαίνει τα εξής: ‘Η Ελλάδα οφείλει να χορηγεί διεθνή προστασία (άσυλο ή επικουρική προστασία) σε όποιον τη δικαιούται σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζει ο νόμος.’

Εάν ένα κράτοςτης ΕΕ εξετάσει μιἀ αίτηση για άσυλο και διαπιστωθεί ότι ο αιτών πληρεί τις προϋποθέσεις για να κηρυχθεί πρόσφυγας αλλά το κράτος επιλέξει να μή τον δεχθεί, τότε παραβιάζει το νόμο όπως αυτός ορίζεται απο τις προαναφερθείσες συνθήκες. Απ΄όσο γνωρίζω (διορθώστε με άν κάνω λάθος) δέν προβλέπονται συγκεκριμένες κυρώσεις, αλλά κάθε υπόθεση μπορεί να εκδικαστεί ξεχωριστά. Το δικαίωμα να λαμβάνει κάποιος άσυλο στην ΕΕ είναι νομικά κατοχυρωμένο.

Η María-Teresa Gil-Bazo (Senior Lecturer in Law, Newcastle Law School) στην εργασία της Asylum as a General Principle of International Law (http://ijrl.oxfordjournals.org/content/27/1/3.full) αναφέρει ότι είναι αδιαφιλονίκητο δικαίωμα των κρατών να παρέχουν άσυλο εάν θέλουν χωρίς περιορισμούς απο διεθνείς συνθήκες (με εξαίρεση την απέλαση και άλλες υποχρεώσεις που προσδιορίζονται απο διεθνείς συνθήκες), αλλά αναφέρει επίσης ότι στην ΕΕ υπάρχουν συγκεκριμένες οδηγίες (Recast Qualifications Directive (which incorporates the Refugee Convention into a legally binding instrument of EU law for EU member states)) που κατοχυρώνουν το δικαίωμα ασύλου για τους πρόσφυγες και για τους δικαιούχους επικουρικής προστασίας. Οι οδηγίες (Directives) επιβάλλουν την υποχρέωση στα κράτη μέλη να χορηγούν το καθεστώς πρόσφυγα και το καθεστώς επικουρικής προστασίας σε άτομα που πληρούν τα κριτήρια (άρθρα 13 και 18).”

Η εργασία της Gil-Bazo επίσης αναφέρει ότι "In Europe, the Sofia City Administrative Court in Bulgaria asked the Court of Justice of the EU to interpret the content of the right to asylum in the case of Halaf, already mentioned.138 Following the judgment of the EU Court, the Sofia Court ruled in the national proceedings that:

-the right to asylum guaranteed under article 18 of the Charter [of Fundamental Rights of the EU] and the Treaty on the Functioning of the European Union (TFEU) includes the right of every third-country national that the Member State where he has applied for asylum fulfil its obligation of achieving the purpose in article 78(1) TFEU ‘to offer appropriate status to any third-country national in need of international protection’.

In the context of the European Union, asylum has been recognised as a (legally binding) general principle of EU Law resulting from the constitutional traditions of its member states. In the words of Advocate General Maduro in the Elgafaji case: ‘[the] fundamental right to asylum … follows from the general principles of Community law which, themselves, are the result of constitutional traditions common to the Member States’."

Σημειώσεις -
Το προεδρικό διάταγμα 141/2013 (που αποτελεί προσαρμογή της Ελληνικής νομοθεσίας ώς προς τις διατάξεις της Οδηγίας 2011/95/ΕE) προσδιορίζει την ορολογία.

γ) «αιτών διεθνή προστασία» ή «αιτών άσυλο» ή «αιτών»
είναι ο αλλοδαπός ή ανιθαγενής, ο οποίος δηλώνει προ−
φορικώς ή εγγράφως ενώπιον οποιασδήποτε ελληνικής
αρχής, στα σημεία εισόδου στην ελληνική επικράτεια
ή εντός αυτής, ότι ζητά άσυλο ή επικουρική προστασία
στη χώρα μας ή με οποιονδήποτε τρόπο ζητά να μην
απελαθεί σε κάποια χώρα εκ φόβου δίωξης λόγω φυλής, θρησκείας, εθνικότητας, πολιτικών πεποιθήσεων ή συμμετοχής σε ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα, σύμφωνα με
τη Σύμβαση της Γενεύης ή επειδή κινδυνεύει να υποστεί
σοβαρή βλάβη σύμφωνα με το άρθρο 15 του παρόντος
και επί του αιτήματος του οποίου δεν έχει ληφθεί ακόμη
τελεσίδικη απόφαση. Επίσης, αιτών διεθνή προστασία
θεωρείται και ο αλλοδαπός, ο οποίος υπέβαλε αίτηση
διεθνούς προστασίας σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ
κατ’ εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΚ) αριθμ. 343/2003
του Συμβουλίου, για τη θέσπιση των κριτηρίων και μη−
χανισμών για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους
που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης ασύλου
που υποβάλλεται σε κράτος μέλος από υπήκοο τρίτης
χώρας (L 050/25.2.2003), ή σε άλλο κράτος που δεσμεύ−
εται από και εφαρμόζει τον ως άνω Κανονισμό, και
μεταφέρεται στην Ελλάδα βάσει των διατάξεων του
ως άνω Κανονισμού,
δ) «δικαιούχος διεθνούς προστασίας» είναι το πρό−
σωπο στο οποίο έχει χορηγηθεί καθεστώς πρόσφυγα
ή καθεστώς επικουρικής προστασίας, όπως ορίζονται
στα στοιχεία στ΄ και η΄,
ε) «πρόσφυγας» είναι ο αλλοδαπός ο οποίος, συνε−
πεία βάσιμου φόβου δίωξης λόγω φυλής, θρησκείας,
εθνικότητας, πολιτικών πεποιθήσεων ή συμμετοχής σε
ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα, βρίσκεται εκτός της χώρας
της ιθαγένειάς του και δεν μπορεί ή λόγω του φόβου
αυτού δεν επιθυμεί να θέσει εαυτόν υπό την προστασία
της εν λόγω χώρας ή ο ανιθαγενής ο οποίος, βρισκό−
μενος εκτός της χώρας της προηγούμενης συνήθους
διαμονής του για τους ίδιους προαναφερθέντες λόγους,
δεν μπορεί ή λόγω του φόβου αυτού δεν επιθυμεί να
επιστρέψει σε αυτήν και στον οποίο δεν έχει εφαρμογή
το άρθρο 12,
στ) «καθεστώς πρόσφυγα» είναι η αναγνώριση από την
αρμόδια ελληνική αρχή ενός αλλοδαπού ή ανιθαγενούς
ως πρόσφυγα,
ζ) «πρόσωπο που δικαιούται επικουρική προστασία»
είναι, με την επιφύλαξη του άρθρου 17, ο αλλοδαπός ή
ο ανιθαγενής που δεν πληροί τις προϋποθέσεις για να
αναγνωρισθεί ως πρόσφυγας αλλά στο πρόσωπό του
συντρέχουν ουσιώδεις λόγοι από τους οποίους προκύ−
πτει ότι αν επιστρέψει στη χώρα της καταγωγής του ή,
στην περίπτωση ανιθαγενούς, στη χώρα της προηγού−
μενης συνήθους διαμονής του, κινδυνεύει να υποστεί
σοβαρή βλάβη κατά την έννοια του άρθρου 15 και που
δεν μπορεί ή λόγω του κινδύνου αυτού δεν επιθυμεί να
θέσει εαυτόν υπό την προστασία της εν λόγω χώρας,
...

Κατατοπιστική είναι επίσης και η ιστοσελίδα του Υπουργείου προστασίας του πολίτη...

«Είναι υποχρεωμένη η Ελλάδα να δίνει ένα ορισμένο ποσοστό διεθνούς προστασίας σε αλλοδαπούς;»

Η Ελλάδα οφείλει να χορηγεί διεθνή προστασία (άσυλο ή επικουρική προστασία) σε όποιον τη δικαιούται σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζει ο νόμος.

«Μπορεί μια χώρα να αρνηθεί να δεχθεί πρόσφυγες, επειδή έχει πολλούς οικονομικούς μετανάστες;»

Στην περίπτωση των προσφύγων δεν ισχύει «ποσόστωση» (δηλαδή κάποιος ανώτατος αριθμός προσφύγων, πέραν του οποίου μια χώρα δεν υποχρεούται πλέον να δεχτεί πρόσφυγες).

«Τι γίνεται με τον μεγάλο αριθμό αλλοδαπών που έχουν ζητήσει άσυλο στην Ελλάδα; Δικαιούνται να παραμένουν στην Ελλάδα, και για πόσο χρονικό διάστημα;»

Όσο εκκρεμεί η εξέταση της αίτησής τους, δεν επιτρέπεται να απομακρυνθούν από τη χώρα, ακριβώς γιατί ενδέχεται να είναι πρόσωπα που δικαιούνται διεθνή προστασία. Ωστόσο, από την Πολιτεία εξαρτάται πόσο γρήγορα θα εξετάσει τις αιτήσεις διεθνούς προστασίας. Συνήθως, μερικοί μήνες αρκούν για να εξετασθεί μία αίτηση - άρα η υποβολή μίας αίτησης, από μόνη της, δεν έχει ως αποτέλεσμα απαραίτητα ότι ο αιτών παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα νόμιμα στη χώρα.

Πηγές-
http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=CELEX%3A12012P%2FTXT
https://en.wikipedia.org/wiki/Right_of_asylum
http://fra.europa.eu/en/charterpedia/article/18-right-asylum
http://ijrl.oxfordjournals.org/content/27/1/3.full
http://fra.europa.eu/sites/default/files/handbook-law-asylum-migration-borders-2nded_el.pdf
https://www.amnesty.gr/universal-declaration-of-human-rights
https://www.unhcr.gr/.../o-n.../nomothesia-gia-to-asylo.html
http://www.minocp.gov.gr/index.php?option=ozo_content&lang=GR&perform=view&id=5055&Itemid=466

Tuesday, 19 January 2016

Thomas Paine - Agrarian Justice


"... Having now gone through all the necessary calculations, and stated the particulars of the plan, I shall conclude with some observations. It is not charity but a right, not bounty but justice, that I am pleading for. The present state of civilization is as odious as it is unjust. It is absolutely the opposite of what it should be, and it is necessary that a revolution should be made in it. The contrast of affluence and wretchedness continually meeting and offending the eye, is like dead and living bodies chained together. Though I care as little about riches as any man, I am a friend to riches because they are capable of good.

I care not how affluent some may be, provided that none be miserable in consequence of it. But it is impossible to enjoy affluence with the felicity it is capable of being enjoyed, while so much misery is mingled in the scene. The sight of the misery, and the unpleasant sensations it suggests, which, though they may be suffocated cannot be extinguished, are a greater drawback upon the felicity of affluence than the proposed ten per cent upon property is worth. He that would not give the one to get rid of the other has no charity, even for himself.

There are, in every country, some magnificent charities established by individuals. It is, however, but little that any individual can do, when the whole extent of the misery to be relieved is considered. He may satisfy his conscience, but not his heart. He may give all that he has, and that all will relieve but little. It is only by organizing civilization upon such principles as to act like a system of pulleys, that the whole weight of misery can be removed.

...

In all great cases it is necessary to have a principle more universally active than charity; and, with respect to justice, it ought not to be left to the choice of detached individuals whether they will do justice or not. Considering, then, the plan on the ground of justice, it ought to be the act of the whole growing spontaneously out of the principles of the revolution, and the reputation of it ought to be national and not individual.

...

Separate an individual from society, and give him an island or a continent to possess, and he cannot acquire personal property. He cannot be rich. So inseparably are the means connected with the end, in all cases, that where the former do not exist the latter cannot be obtained. All accumulation, therefore, of personal property, beyond what a man's own hands produce, is derived to him by living in society; and he owes on every principle of justice, of gratitude, and of civilization, a part of that accumulation back again to society from whence the whole came.

...

When wealth and splendor, instead of fascinating the multitude, excite emotions of disgust; when, instead of drawing forth admiration, it is beheld as an insult on wretchedness; when the ostentatious appearance it makes serves to call the right of it in question, the case of property becomes critical, and it is only in a system of justice that the possessor can contemplate security.
To remove the danger, it is necessary to remove the antipathies, and this can only be done by making property productive of a national blessing, extending to every individual. When the riches of one man above another shall increase the national fund in the same proportion; when it shall be seen that the prosperity of that fund depends on the prosperity of individuals; when the more riches a man acquires, the better it shall for the general mass; it is then that antipathies will cease, and property be placed on the permanent basis of national interest and protection."
- Thomas Paine, 1795

Thus Spoke Zarathustra - The Pitiful

"...

O my friends! Thus speaketh the discerning one: shame, shame, shame- that is the history of man!

And on that account doth the noble one enjoin on himself not to abash: bashfulness doth he enjoin himself in presence of all sufferers.
Verily, I like them not, the merciful ones, whose bliss is in their pity: too destitute are they of bashfulness.

If I must be pitiful, I dislike to be called so; and if I be so, it is preferably at a distance.

Preferably also do I shroud my head, and flee, before being recognised: and thus do I bid you do, my friends!

May my destiny ever lead unafflicted ones like you across my path, and those with whom I may have hope and repast and honey in common!

Verily, I have done this and that for the afflicted: but something better did I always seem to do when I had learned to enjoy myself better.

Since humanity came into being, man hath enjoyed himself too little: that alone, my brethren, is our original sin!

And when we learn better to enjoy ourselves, then do we unlearn best to give pain unto others, and to contrive pain.
..."

It boils down to this.

In the end you have to consider the rights of the individual.

Yes, it is possible to identify antisocial behavioural trends in different groups of people and cautiousness is a perfectly acceptable response - provided it does not come with crass generalizations.

Yes, decisive action must be taken to ensure that the perpetrators of heinous acts are swiftly apprehended and brought to justice. Failure to do so will only cause further damage to the victims and inevitably lead the gullible and fearful to the extremes of the political spectrum.


Yes, our borders need better monitoring; not through raising fences, but by ensuring that there is a system in place to identify the people who are most in need of asylum and guarantee that they are the first to get it - as required by Article 14 of the Universal Declaration of Human Rights.  Safe passages need to be established.  More needs to be done by governments and local communities to facilitate the process of integration. This is what sowing the seeds of positive change involves.

All the while we witness a counter current of growing xenophobia and bigotry gradually paving the way for institutionalized group discrimination. Loud and vulgar voices evoke the spectre of oppressive regimes whose memories still linger in the scar tissue of our body politic.

Our modern secular societies are founded on the ideas of liberty and equality before the law. We must take heed and not fall into the trap of thinking it is okay to sacrifice some of our rights to gain some temporary safety; or we risk eroding the very fabric of our civilization.

And we must not forget that rights exist precisely to protect minorities from the whims of majorities; the smallest minority being the individual.

Sunday, 9 August 2015

The face of May

Verses from the poem Amorgos by Nikos Gatsos, set to music by Manos Hadjidakis. Originally sung by Nana Mouskouri in the documentary GREECE, THE LAND OF DREAMS by Wolfgang Mueller-Sehn (1960).

This particular interpretation is by Αρλέτα (Arleta).

Ήταν του Μάη το πρόσωπο
του φεγγαριού η ασπράδα
ένα περπάτημα ελαφρύ
σαν σκίρτημα του κάμπου

Κι αν θα διψάσεις για νερό
θα στίψουμε ένα σύννεφο
κι αν θα πεινάσεις για ψωμί
θα σφάξουμε ένα αηδόνι

It was the aspect of May
the paleness of the Moon
a gentle stroll
as meadows stirred

And should you grow thirsty
we'll squeeze a cloud for water
and should you grow hungry
we'll kill a nightingale